Dolina Tomanowa

Wtorek, 12 Luty 2008 18:14

Dolina Tomanowa – dolina znajdująca się w polskiej części Tatr i stanowiąca górne, wschodnie odgałęzienie Doliny Kościeliskiej. Jej dnem spływa z gór Tomanowy Potok, będący dopływem Kościeliskiego Potoku, a od południa jej stoki wspinają się ku szczytom Ciemniaka, Suchego Wierchu Tomanowego, Tomanowego Wierchu Polskiego i Smreczyńskiego Wierchu.

Niegdyś większa część doliny była wykarczowana i wypasana. Już w 1615 r. górale od króla Zygmunta III Wazy otrzymali zezwolenie na wykarczowanie i wypasanie tej doliny. Były tu dwie wielkie hale: Hala Tomanowa, leżąca po wschodniej stronie Tomanowego Potoku i Hala Smreczyny, leżąca po jego zachodniej stronie. Wypasu owiec i bydła zaprzestano w 1957 r., po utworzeniu tutaj ścisłego rezerwatu przyrody. Po halach pozostały obecnie dwie nieduże i stopniowo zarastające lasem polany: Niżnia Polana Tomanowa i Wyżnia Polana Tomanowa.

Dolina Tomanowa, z racji swojego położenia, stosunkowo łagodnych podejść, oraz faktu, że ponad nią znajduje się jedna z najniższych w głównym grzbiecie Tatr Tomanowa Przełęcz, była od dawna głównym szlakiem wiodącym na drugą stronę Tatr. Wędrowali nią kupcy, zbójnicy, górnicy, pasterze, przemytnicy, dolina leży również na głównym szlaku wędrówek dzikich zwierząt. Wiosną często na topniejącym śniegu spotyka się tropy niedźwiedzia, odbywają się tutaj rykowiska jeleni. W 1899 r. nawet projektowano wybudowanie tędy szosy łączącej Podhale z Liptowem. Na Dolinie Tomanowej wydobywano kiedyś rudy metali, wspominają o tym już dokumenty z 1736 r. Później od górali halę wykupił hrabia Władysław Zamoyski. W 1927 r. wybudowano tutaj wzorcową bacówkę i urządzono pokazowy ośrodek szkolenia baców. W czasie II wojny światowej w budynku tej bacówki ukrywali się radzieccy partyzanci. W 2004 r. znaleziono w Czerwonym Żlebie trzy tropy dinozaurów pochodzące z górnego triasu (znajdują się w muzeum Tatrzańskiego Parku Narodowego).

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj

RSS