Wielkie świętowanie, czyli rok okrągłych rocznic

Niedziela, 13 Wrzesień 2009 09:30

Rok 2009 jest rokiem okrągłych rocznic. W zasadzie co roku jakieś "okrąglice" przypadają, i to na tych ochodach skupiamy się najbardziej.

alt Tak się złożyło, albo raczej tak nam to historia ułożyła, że w 2009 obchodzimy okrągłe rocznice najważniejszych wydarzeń niedalekiej historii. Zaczynając od dziejów najnowszych to: w marcu minęło 10 lat od przystąpienia Polski do NATO. Co nam to dało? Gwarancję bezpieczeństwa podobno. Gdyż w tym pakcie obowiązuje muszkieterska zasada jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. I chociaż my na układach wyszliśmy już nie raz jak "Zabłocki na mydle", a nasi sprzymierzeńcy "wystawili nas parę razy do wiatru", to jednak w ten pakt uwierzyliśmy. Istotnie jest to chyba najpewniejszy, najskuteczniejszy i najlepiej opracowany układ międzynarodowy o takim charakterze, jaki do tej pory powstał. NATO angażuje się w różne konflikty na świecie, niektórzy uważają, że to błąd, że państwa członkowskie powinny być bardziej skupione na sobie i na wewnętrznych sprawach. Tymczasem polskie wojska brały już udział w wielu misjach pokojowych: Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Liban, Afganistan, Irak. To nas kosztowało życie kilku chłopaków. No, ale mamy większą gwarancję bezpieczeństwa, niż kiedykolwiek w historii, choć stuprocentowa ona nie jest, a żołnierzy jednak żal.

Wracając do naszych tegorocznych "okrąglic", to 10 lat przed wstąpieniem do NATO, zdarzyło się coś, bez czego o Pakcie Północnoatlantyckim nawet byśmy pomarzyć nie mogli, a mianowicie skończył się w Polsce komunizm. Odbyły się pierwsze, prawie wolne wybory i zaczęła się nasza droga do demokracji, czyśmy do niej przez te 20 lat istotnie doszli, to już inna sprawa.

alt

Wystawa wspomnień UM Nowy Targ, foto; Joanna Krauzowicz

Wielu dziś twierdzi, że za komuny było lepiej, może było, niektórym. Jednak rozwój dziejowy nie zakładał dla naszego kraju innego kierunku. Mieliśmy dwa wyjścia, albo zostać przy bloku wschodnim, abo zrobić krok w stronę zachodu. Wybraliśmy. Choć tak naprawdę wtedy nie było prawdziwej alternatywy. Komunizm się przewartościował, skończyły się dla niego możliwości rozwoju, więc tylko głupi by go nie obalił. Historia musi toczyć się do przodu, kiedy system nie rokuje już na żaden postęp, zostaje zmieniony.
Idąc jednak dalej wstecz, o kolejne 10 lat, dojdziemy do wydarzenia, które zapoczątkowało naszą drogę do wolności. 30 lat temu władze naszego komunistycznego wówczas państwa, zgodziły się na rzecz niezwykłą: na przyjazd głowy Kościoła Katolickiego - papieża Jana Pawła II. Dla ludzi z Podhala to szczególna data, zwłaszcza dla nowotarżan, bo podczas tej pierwszej pielgrzymki do ojczyzny Ojciec Święty odwiedził Nowy Targ. Przyjechał do górali, bo wiedział, że w nas siedzi mocno duch ślebody i że my przeciw komunie ochoczo staniemy. Cała ta pielgrzymka była wydarzeniem bez precedensu, a wypowiedziane wtedy przez papieża słowa "Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi", przeszły do historii. I stało się, nie od razu, ale 10 lat później.

alt

Msza Święta na nowotarskim lotnisku upamiętniajaca pierwszą pielgrzymkęJana Pawła II do Polski, foto; Joanna Krauzowicz

Powoli zbliżamy się do innej okrągłej rocznicy, przypadającej w tym roku. Różni się ona od wcześniej wspomnianych tym, że tamte zapowiadały pozytywne zmiany, a ta o której będzie mowa za chwilę, zapoczątkowała jedne z najbardziej tragicznych i okrutnych czasów na naszej ziemi i nie tylko na naszej. 70 lat temu 1 września rozpoczęła się II Wojna Światowa. Przyniosła nam kompletną ruinę stolicy, tysiące rozstrzelanych i zamordowanych, obozy koncentracyjne i obozy zagłady. Było jednak coś więcej - dla nas Polaków, poczucie zdrady i osamotnienia. Zachód "wypiął" się na nas a 17 września wkroczyła "bratnia" Armia Czerwona.
Jak zaczęła się okupacja w Nowym Targu, mieliśmy okazję zobaczyć 31 sierpnia, podczas inscenizacji na Rynku nowotarskim. Ciekawy i oryginalny sposób na upamiętnienie tej okrągłej rocznicy. Podhale miało także jak Warszawa swoją Aleję Szucha, czy jak Kraków swoje Montelupich, to Hotel Palace w Zakopanem, gdzie Niemcy utworzyli siedzibę Gestapo, tam przesłuchiwali i katowali więźniów, a droga wielu wiodła stamtąd do KL Auschwitz.

alt

Wkroczenie wojsk niemieckich do Polski 1 września 1939r - Inscenizacja na nowotarskim Rynku, foto; Joanna Krauzowicz

Na koniec przychodzi do głowy taka myśl, dlaczego okrągłe rocznice obchodzone są z większą "pompą", niż pozostałe. Przecież co roku jest rocznica każdego z tych wydarzeń, ale nie co roku odbywa się na nowotarskim lotnisku Msza Święta upamiętniająca pobyt Jana Pawła II, nie co roku chłopcy w mundurach strzelają do siebie na ulicy, by przypomnieć jak walczyliśmy z okupantem w 39'. Z jakichś powodów w naszej kulturze (i nie tylko naszej) "okrąglice" celebrowane są w sposób szczególny. No cóż, ciężko z równym zaangażowaniem co roku wszystko świętować. Przecież rocznic od stycznia do grudnia nie sposób zliczyć. Dlatego człowiek wymyślił sposób, by te "szczególne" rocznice przypadały co 10 (ewentualnie 5) lat. To zwykła umowa społeczna pewien schemat, który pozwala na porządkowanie poszczgólnych rzeczy podług odpowiedniej hierarchii. Choć z drugiej strony patrząc nie wszystkie "okraglice" traktujemy równo, bo na przykład ta ostatnia, czyli 10 - lecie przystąpienia do NATO, jakoś hucznie obchodzona nie była, no przynajmniej nie w naszym regionie. W kontekście tego wszystkiego, ciekawe wydaje się też stwierdzenie Krzysztofa Kieślowskiego: "Okrągłe rocznice są nonsensem - wynikają z przypadkowego stosowania systemu dziesiętnego".

Joanna Krauzowicz

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj

RSS